Verslag voorlichtingsbijeenkomst Triade
Verslag van de voorlichtingsbijeenkomst
“Vroegsignalering” bij crisis”


Op 10 april 2008 organiseert Triade haar tweejaarlijkse werkbijeenkomst. Het thema is dit keer Vroegsignalering bij crisis. Vanaf 12 uur loopt de grote zaal van “De Kargadoor”aan de Oude Gracht in Utrecht langzaam vol. Onder de deelnemers zijn mensen met borderline, partners en familieleden en hulpverleners.

OPENING
Om 13.00 uur opent Sylvia de bijeenkomst. Zij stelt zichzelf voor als ervaringsdeskundige en werkzaam als vrijwilligster in de functie van regiocoördinator Friesland bij de Stichting Borderline. Zij is tevens lid van Triade Borderline
Sylvia geeft een toelichting op de doelstelling van Triade te weten: kwaliteitsverbetering van de hulpverlening bij borderline en bevordering van samenwerking op het gebied van Borderline. Daarnaast wil Triade-Borderline een platform bieden voor uitwisseling van visie, wetenschappelijk onderzoek en ervaringen met betrekking tot (activiteiten op het gebied van) borderline.
Het doel van deze werkbijeenkomst is in gesprek te raken over hoe te voorkomen dat emoties/spanningen zo hoog oplopen dat er crisissituaties ontstaan. Door in gesprek te gaan met cliënten, direct betrokkenen en hulpverleners ontstaat er een helder beeld van de sterke punten en knelpunten van crisismanagement.

Hans de Jong, trainer/sociaal netwerkfunctionaris werkzaam bij Scelta, expertisecentrum voor persoonlijkheidsproblematiek in Den Haag leidt vervolgens het thema van de middag verder in. Mensen met borderline raken regelmatig in crisis. We kunnen mensen helpen om signalen te herkenen zodat zij niet in crisis hoeven te geraken. Het lijkt vaak alsof een crisis zo maar opeens op komt, maar door goed te kijken wat er gebeurt kunnen patronen worden ontdekt.
Bij het maken van een crisissignaleringsplan worden de fases die vooraf gaan aan een crisis in beeld gebracht en worden er per fase afspraken gemaakt over hoe te handelen om het proces stop te zetten. Daarnaast kan er ook gewerkt worden met een crisiskaart waarin beschreven staat wat er het beste gedaan kan worden door anderen als iemand eenmaal in crisis is.

In Den Haag is een onderzoek gedaan naar het effect van de Bed op recept regeling (BOR). De resultaten zijn dat de opnamefunctionarissen zeer tevreden zijn, de Crisisdienst 50% minder crisissen krijgt, de huisarts bemerkt zelfs te afname van het aantal crisissen met 60%.
Het totale aantal opnamedagen is met de start van de BOR teruggelopen van 4267 naar 437 opnamedagen.

Hoe werken crisissignaleringsplannen, crisiskaarten, bed op receptafspraken en belafspraken in de praktijk? Achtereenvolgens komen een hulpverleenster, een moeder en een cliënt aan het woord, die zullen vertellen over hun eigen ervaringen in de praktijk met crisismanagement.

DE PRAKTIJK
Een hulpverlener

Wanda Frauenfelder is programmacoördinator crisismanagement bij Scelta in Den Haag. Zij werkt met Bed op receptafspraken (BOR), belafspraken en crisisignaleringsplannen.

Wanneer iemand voor een BOR in aanmerking wil komen worden mensen (voordat zij in crisis raken) uitgenodigd voor een intakegesprek. Hierin komt aan de orde: wat verwacht je?, wat heb je nodig?, hoe vaak wil je dat inzetten?, wat vindt de hulpverlener nodig en wat kunnen wij bieden? Er worden afspraken gemaakt voor drie maanden en vervolgens vindt er een evaluatie plaats. Cliënten worden er toe aangezet om samen met een hulpverlener een crisissignaleringsplan te maken en daar de BOR in op te nemen.
In het crisissignaleringsplan worden de fasen beschreven die aan een crisis vooraf gaan (vergelijkbaar met de pannetjes in de VERS training). Mensen worden gestimuleerd om niet te wachten tot de crisis een feit is maar preventief te handelen.

Als je gebruik wil maken van de BOR moet je je telefonisch aanmelden. Er worden afspraken gemaakt over komst en over wat er eerst nog moet gebeuren (bijvoorbeeld EHBO, huisarts)
Op de afdeling waar Wanda werkzaam is geweest en waar deze module ontwikkeld is door de medewerkers die nu binnen Scelta werken, waren er 8 bedden en 150 mensen met een BOR-regeling. In acht jaar tijd is het slechts een paar keer voorgekomen dat alle bedden vol waren. Voor veel mensen biedt het hebben van een BOR regeling zoveel zekerheid dat zij er geen of nauwelijks gebruik van hoeven te maken.

Als je geen crisissignaleringsplan hebt, kan je ook gebruik maken van de BOR maar dan moet je wel een plan gaan maken. Voor een BOR opname moet je wel in behandeling zijn. De behandelaar vraagt de BOR aan. Op de afdeling zijn geen artsen aanwezig. Er wordt geen behandeling geboden tijdens de BOR.
Naast de BOR kan je ook gebruik maken van een belregeling. Ook hier worden vooraf afspraken gemaakt. Hoe vaak wil je bellen en waar moet het over gaan en wat wil je dat er wordt gezegd? Ook deze afspraken worden vastgelegd en samen met het crisisplan en de BOR-afspraken in het archieven van de crisisdienst, het crisisteam en de behandelaar bewaard.

DE PRAKTIJK
Een moeder

Hannah, een moeder van een dochter met borderline. Haar dochter heeft een crisiskaart.
Hannah is actief lid van de Stichting Labyrint / In perspectief

Zij benadrukt de crisiskaart een prachtige uitvinding te vinden. Echter zij heeft de ervaring dat het in de praktijk niet altijd zo werkt als het is beschreven op de kaart. Haar dochter had aangegeven niet opgenomen te willen worden in een bepaalde kliniek, maar dit is toch gebeurd.
Bij evaluatie achteraf kwam naar voren dat de kaart op dat moment nog niet af was.
Bij het opstellen van de kaart is het belangrijk om de kaart in overleg op te stellen. Haar dochter heeft nu een kaart die bestaat uit een persoonlijk deel, dat zij bij zich draagt en een dossierkaart. De afspraken zijn nu duidelijk gemaakt en hopelijk zal haar dochter de kaart niet nodig hebben.

DE PRAKTIJK
Een cliënt

Ellen is ervaringsdeskundige en werkt als vrijwilligster in de functie van regiocoördinator Groningen bij Stichting Borderline. Zij heeft een crisiskaart voor zichzelf. Ze heeft de kaart altijd bij zich en het geeft haar vrijheid. Doordat zij de kaart bij zich heeft, durft zij dingen te ondernemen zoals het alleen reizen met het openbaar vervoer, wat zij voorheen niet durfde. Het helpt haar om haar huis uit te gaan.

In crisis zal zij de regie aan anderen moeten overlaten, maar op de kaart staan al haar wensen.
De kaart is het slotdeel van haar crisisplan.
Als zij voelt dat de spanning op een bepaald punt is aangekomen geeft zij haar kaart aan iemand met de vraag de kaart te lezen en haar te helpen. Op de kaart staat wie zij is, haar persoonsgegevens, huisarts, hulpverleners, wie er gebeld moet worden, welke medicatie zij gebruikt en wat er wel en niet tegen haar gezegd moet worden en met haar gedaan moet worden.

Het opstellen van de crisiskaart is een lang proces geweest, waarvoor de moed nodig was om goed naar zichzelf te kijken. “Je moet door je schaamte heen”. Belangrijk is om na te gaan of de wensen reëel zijn. Dit heeft zij ook afgecheckt bij hulpverleners en instanties. Voorbeelden van wensen op haar kaart zijn: als ik geïsoleerd moet worden wil ik graag een knuffel bij me hebben en als ik mezelf blijf beschadigen wil ik gefixeerd worden. Als ik aan het dissociëren ben, wil ik niet aangeraakt worden.
Ellen zegt: “ik weet hoe ik wil dat hulpverleners met me omgaan als ik in crisis ben en dat heb ik zo duidelijk mogelijk opgeschreven”.

Ellen heeft haar voorbeeld van internet van GGZ Rotterdam. Het Basisberaad in Rotterdam is hier actief meebezig.

Door overleg met instanties en handtekeningen van betrokkenen, vergroot je de kans dat er ook naar gehandeld gaat worden. De kaart heeft geen juridische status. Het is een wensenlijst, waar Ellen in de vijf jaar dat ze kaart heeft, goede ervaring mee heeft.

UITEEN IN TWEE WERKGROEPEN

Na de drie verhalen uit de praktijk zijn we in twee groepen uiteen gegaan om de eigen ervaringen met het crisismanagement te delen. In beide groepen zijn de drie partners van de Triade goed vertegenwoordigd.
Punten die uit de werkgroepen naar voren kwamen waren:
• Om te kunnen komen tot een crisiskaart is het nodig dat iemand erkent dat hij/zij crisisgevoelig is. .
• Het maken van een crisiskaart geeft geen stigma, de diagnose borderline vaak wel.
• Als iemand met borderline geen hulp wil vragen en geen crisisplan wil maken kan dit moeilijk zijn voor de directe omgeving.
• Het basisberaad in Rotterdam heeft een mooi boekje uitgegeven met alles over de crisiskaart. Op verschillende plekken in het land kun je hulp krijgen bij het opstellen van een crisiskaart.

• Voor de familieleden en partners zijn er bij de GGZ cursussen en voorlichtingsbijeenkomsten. Voor de kinderen zijn er KOPP-groepen (KOPP staat voor Kinderen van ouders met psychiatrische problemen). Als kinderen in de knel zitten is het goed het AMK of de Raad voor de Kinderbescherming in te schakelen.
• Op de site van Triade zal informatie worden geplaatst over wat een crisis is en wanneer je hulp moet vragen.
• Op de site van Triade zal ook een format voor een crisiskaart worden geplaatst.

DISCUSSIE

Tot slot is in de grote groep gesproken over wat in de werkgroepen naar voren was gekomen en gediscussieerd over de volgende stellingen:
• De familie moet betrokken worden bij het maken van een crisiskaart.
De cliënt bepaalt en neemt de regie. Cliënt kan familie erbij betrekken. Familie ziet vaak een crisis aankomen. Familie moet kunnen zeggen dat ze afstand willen nemen in geval van een crisis.
• Je krijgt/ervaart meer veiligheid door een crisiskaart.
Een crisiskaart werkt vaak preventief. Sommige cliënten met borderline hebben geen behoefte aan een crisiskaart. Een crisiskaart is voor mensen die crisisgevoelig zijn of bang zijn voor een crisis. Als je alleen in crisis komt als je alleen bent, zou je ook een crisiskaart voor jezelf kunnen maken, die je leest als je in crisis bent.
Bezig zijn met het maken van een crisiskaart vergroot je inzicht en kan werken als een therapie.
• Het maken van een crisiskaart lokt crisis uit.
Als je een crisiskaart gaat maken moet je niet in crisis verkeren. Een kaart maak je onder goede begeleiding. Door bezig te zijn met crisis kan je emotionele spanning toenemen.
• Het gebruik van een crisiskaart is een soort symptoombestrijding.
Dat kan, maar wat is daar mis mee? Het maken van een crisiskaart is anderzijds ook een leerproces.
• Bij een crisiskaart kun je niet afwijken, afspraak is afspraak
Een crisiskaart kan je altijd weer bijstellen. Dit gebeurt in rust en niet tijdens een crisis. Na crisis en gebruik van kaart altijd evalueren. “Als ik in crisis ben kan ik me soms niet aan afspraken houden, want ik heb borderline” Tijdens crisis niet afwijken van de kaart (behalve in levensbedreigende situaties).
• Heel de GGZ gebruikt dezelfde crisiskaart.
Dit is niet zo. Het zou mooi zijn, want dan kan iedereen er over geïnformeerd worden en bijvoorbeeld ook besproken worden binnen de verschillende opleidingen. De Cliëntenraad pleit voor een uniforme crisiskaart. Dan wel vanuit cliëntenperspectief.
• Familie hoort een eigen crisiskaart te hebben.
Hier wordt momenteel over gedacht. Ypsilon heeft er al een. De familie kan ook in crisis raken.

AFSLUITING

Hans de Jong sluit de middag af.
Een crisis is voor iedereen wat anders. Een crisissignaleringsplan en een crisiskaart zijn goede manieren om een crisis te managen. Voor iedereen een persoonlijke aanpak. Het biedt veiligheid en werkt preventief.
Er wordt nog niet overal meegewerkt. Vanuit Triade willen we stimuleren om deze manieren van crisismanagement landelijk te gaan invoeren.

Bestellen van boekje over de crisiskaart:
crisiskaart@basisberaad.nl
www.crisiskaart.nl
071-4665962

Overige agendapunten


programma en aanmelding publieksdag 2016
Zie www.publieksdagborderline.nl...

Aankondiging publieksdag 2016
Ook dit jaar zal Stichting Borderline weer een landelijke publieksdag organiseren voor iedereen die zich denkt te herkennen in de Borderlineproblemati...

Landelijke publieksdag Borderline 2015
De landelijke publieksdag 2015 wordt gehouden op zaterdag 21 november bij Meeting Plaza in Utrecht (Hoog Catharijne) Zie voor aanmeldingsprocedure e...

Aanmelding publieksdag Borderline 13 december 2014
Landelijke Publieksdag Borderline 2014 Geachte heer/mevrouw. Graag maken wij u attent op de publieksdag Borderline zaterdag 13 december bij Meet...

Publieksdag 23 november volgeboekt
De publieksdag Borderline die 23 november wordt georganiseerd in Utrecht is volgeboekt. Helaas kunnen we geen nieuwe aanmeldingen meer plaatsen....

Aanmelding publieksdag Borderline 2013
Op zaterdagmiddag 23 november zal weer een publieksdag Borderline georganiseerd worden in Utrecht bij Meeting Plaza Utrecht. Deze dag is bedoeld voor...

Publieksdag Borderline 29 september 2012
Op zaterdagmiddag 29 september organiseert Stichting Borderline in nauwe samenwerking met Triade borderline een publieksmiddag in de RAI in Amsterdam....

Nieuw boek: 'Borderline Belevenissen'
Ervaringen van mensen met borderline en hun naasten Hogrefe, ISBN 9789079729418 Kitty van der Heijden, arbeids en organisatiepsychologe heeft voor...

Zeer geslaagde publieksdag
Stichting Borderline beleefde een zeer geslaagde publieksdag, een uitverkochte zaal met 230 bezoekers! Informatie over deze dag en de theatervoorstel...

Theatervoorstelling 'over de grens'
Over de grens (in ontwikkeling) Theaterstuk waarin de beleving van iemand met een Borderlinepersoonlijkheids st...

Nieuw boek 'Omgaan met borderline'
Borderline is een persoonlijkheidsstoornis die zich kenmerkt door sterke stemmingswisselingen en heftige, emotionele en impulsieve reacties. Het is ...

Verslag publieksdag 17 sept. 2010
Verslag Publieksdag Borderline op 17 september 2010 Door Hans de Jong Ongeveer 150 deelnemers waren op de publieksdag Borderline aanwezig in het L...

Publieksdag 17/9 is volgeboekt!!!
Het is helaas niet meer mogelijk u op te geven voor de publieksdag op 17 september 2010 in Utrecht. 185 bezoekers hebben zich opgegeven voor deze pub...

Programma publieksdag 17 /9
Programma Publieksdag 17 september 2010 Het programma heeft twee premières en bestaat uit twee hoofdzaken: 1. Voorlichting over de borderlinestoor...

Winnaars Triade Borderline award 2009
Triade Borderline award 2009 Op de landelijke publieksdag Borderline op 7 november 2009 werd voor de derde keer de Triade-Borderline award uitger...

Programma en aanmelding publieksdag
Programma en aanmelding publieksdag Bordeline zaterdag 7 november 2009 Landelijke Publieksdag Borderline ‘Heden, verleden en toekomst’ Locatie:...

Sprekers en workshopgevers publieksdag 7 november
Publieksdag Borderline besteedt o.a. aandacht aan kinderen, jongeren, volwassenen, ouderen, mensen met een verstandelijke beperking. Sprekers en wo...

Uitleg werking crisiskaart
Hoe kom je aan een crisiskaart? 1. Je hebt eerst een gesprek met een crisiskaart consulent, waarin besproken wordt wat er op je crisiskaart moet ko...

Winnaar Triade Borderline award 2006
Afgelopen zaterdag 6 november werd op de bomvolle publieksdag Borderline (300 bezoekers) de Triade Borderline award 2006 door Pia Dijkstra uitgereikt ...